ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI): ವರವೇ? ಸವಾಲೇ?…

ಲೇ :ಡಾ. ಎಸ್. ವಿ. ಪ್ರಸಾದ್

ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (Artificial Intelligence – AI) ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರವೂ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲೂ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ AI ಮತ್ತು AI ಆಧಾರಿತ ಸಾಧನಗಳ ಬಳಕೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕಲಿಕೆಯ ವಿಧಾನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಂಶೋಧನೆ, ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿದ್ಧತೆಯವರೆಗೆ AI ತನ್ನ ಛಾಪನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಷ್ಟೇ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರ ದುರುಪಯೋಗವೂ ಅಷ್ಟೇ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಕಳವಳದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.

ಕಲಿಕೆಯ ಹೊಸ ಯುಗ…

ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ChatGPT, Gemini, Claude, Copilot, Perplexity ಮುಂತಾದ AI ಸಾಧನಗಳು ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ಸರಳವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅನುಮಾನಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಉತ್ತರ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪಠ್ಯವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು, ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ವರದಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಲು AI ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ .

ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸ್ವಯಂ ಅಧ್ಯಯನದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಭಾಷೆಯ ಅಡೆತಡೆಗಳೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಕನ್ನಡ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ AI ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಭಾರತದಂತಹ ಬಹುಭಾಷಾ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.

ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೂ ಹೊಸ ಅವಕಾಶ…

AI ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೂ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಪಾಠಯೋಜನೆ, ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ತಯಾರಿಕೆ, ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ರೂಬ್ರಿಕ್, ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳು, ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಕೈಪಿಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು AI ನೆರವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕಲಿಕೆಯ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ದುರ್ಬಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವಲ್ಲಿ AI ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯವನ್ನು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬೋಧನೆಗೆ ಮೀಸಲಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ…

ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ AI ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನೇ ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಸಾವಿರಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ (Literature Review) ಮಾಡುವುದು, ಡೇಟಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಗ್ರಾಫ್‌ಗಳು, ಕೋಡ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರವಣಿಗೆಗೆ AI ನೆರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.

ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ. AI ನೀಡುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ ನೇರವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ AI ತಪ್ಪು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಅಥವಾ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲದ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಯೊಂದಿಗೆ AI ಅನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.

ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು…

AI ಬಳಕೆಯ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು ಎಂದರೆ ಅತಿಯಾದ ಅವಲಂಬನೆ. ಅನೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸ್ವತಃ ಯೋಚಿಸುವ ಬದಲು AI ನೀಡಿದ ಉತ್ತರವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಕುಂಠಿತವಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.

ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಕಲಿಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸ್ವತಃ ಕೋಡ್ ಬರೆಯುವ ಬದಲು AI ರಚಿಸಿದ ಕೋಡ್ ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಕೋಡ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರೂ ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ತರ್ಕಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಉದ್ಯೋಗ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಬಹುದು.

ಅಸೈನ್‌ಮೆಂಟ್, ಸೆಮಿನಾರ್ ವರದಿ, ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ವರದಿ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳನ್ನು AI ಮೂಲಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕೃತಿಯಂತೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಕೃತಿಚೌರ್ಯ ಹೊಸ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣದ ಉದ್ದೇಶ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡುವುದು ಅಲ್ಲ; ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು. ಆದರೆ AI ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಉತ್ತರವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರಲ್ಲೇ ತೃಪ್ತಿಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. “ಏಕೆ?”, “ಹೇಗೆ?” ಮತ್ತು “ಇನ್ನೊಂದು ಮಾರ್ಗ ಇದೆಯೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.

AI ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಸಲಹೆಗಾರನಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದು ಮಾನವನ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ, ಅನುಭವ, ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಭಾರತದ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಸವಾಲು…

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪದವಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಉದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಈಗ ಕೇವಲ ಪದವೀಧರರನ್ನು ಅಲ್ಲ, ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ನವೀನ ಚಿಂತನೆ, ತಂಡದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯ ಹೊಂದಿದ ವೃತ್ತಿಪರರನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ AI ಅನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವುದು ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಅದರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು AI Literacy, Prompt Engineering, AI Ethics, Academic Integrity ಮತ್ತು Responsible AI ಕುರಿತ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು, ಮುಕ್ತ ಸಮಸ್ಯಾ ಪರಿಹಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಕೈಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮೌಖಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಬೇಕು.

ಶಿಕ್ಷಕರು AI ಬಳಕೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು AI ನೆರವಿನಿಂದ ಏನು ಕಲಿತರು ಎಂಬುದನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ AI ಬಳಕೆ – ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯ…

AI ನಮ್ಮ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಲ್ಲ; ಅದು ನಮ್ಮ ಸಹಾಯಕ. ಆದರೆ ಸಹಾಯಕನನ್ನು ಯಜಮಾನನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಾರದು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು AI ಅನ್ನು ಕಲಿಕೆಯ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಬಳಸಬೇಕು, ಕಲಿಯುವುದನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲು ಅಲ್ಲ. ಶಿಕ್ಷಕರು AI ಅನ್ನು ಬೋಧನೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಬಳಸಬೇಕು, ಮಾನವೀಯ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅಲ್ಲ. ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು AI ಅನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಬೇಕು, ಆದರೆ ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು.

ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮಹತ್ತರ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ಇದು ಭಾರತದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬಲ್ಲದು. ಆದರೆ ಅತಿಯಾದ ಅವಲಂಬನೆ, ಕೃತಿಚೌರ್ಯ, ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದ ಹಿನ್ನಡೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರೆ ಇದೇ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಭವಿಷ್ಯದ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಬಹುದು.

ಆದ್ದರಿಂದ AI ಒಳ್ಳೆಯದೋ ಕೆಟ್ಟದೋ ಎಂಬುದು ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ ; ಅದನ್ನು ನಾವು ಹೇಗೆ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದೇ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ. AI ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು; ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಶಿಕ್ಷಣದ ಕರ್ತವ್ಯ.